Personel ücret tahakkuku muhasebe kaydı
Brüt ücret ve yasal kesintilerin ay sonunda tahakkuk ettirilmesi. Aşağıdaki vaka, sayısal verileri ve kayıt cevaplarıyla birlikte çözülmüştür.
Vaka dosyası
Bu örneği bir fiş olarak değil, belge, hesap ve mali tablo bağlantısı olarak okuyun.
- Bir çalışanın brüt ücreti 30.000 TL kabul ediliyor.
- Örnek bordroda işçi kesintileri toplamı 4.500 TL, gelir vergisi kesintisi 2.000 TL ve işveren payları toplamı 8.500 TL varsayılıyor.
- Net ücret 23.500 TL; işverenin toplam personel gideri 38.500 TL'dir.
Sorular ve açıklamalı cevaplar
- Net ücret nasıl bulunur?
Cevap: 30.000 - 4.500 - 2.000 = 23.500 TL.
- Tahakkuk kaydında neden 38.500 TL borç vardır?
Cevap: İşveren gideri brüt ücret ile işveren paylarının toplamıdır: 30.000 + 8.500 = 38.500 TL.
- Ödeme kaydı tahakkuktan farklı mıdır?
Cevap: Evet. Tahakkukta 335, 360 ve 361 borçlar izlenir; banka ödemesinde 335 hesap kapatılır. Vergi ve SGK ödemeleri ayrıca kaydedilir.
Çözümlü yevmiye kayıtları
Ay sonu ücret tahakkuku
Örnek bordro tutarlarıyla, brüt ücret ve işveren payı giderde birlikte gösteriliyor.
| Hesap | Borç | Alacak |
|---|---|---|
| 770 Genel Yönetim Giderleri | 38.500 TL | |
| 335 Personele Borçlar | 23.500 TL | |
| 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar | 2.000 TL | |
| 361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri | 13.000 TL |
Hesap seçiminin gerekçesi
- 770 hesabı brüt ücret ile işveren paylarının gider etkisini taşır.
- 335 hesabı çalışana ödenecek net tutarı gösterir.
- 360 ve 361 hesapları ücret üzerinden doğan vergi ve SGK borçlarını ayrı izler; bordro alt kırılımları yardımcı hesapta saklanır.
Kayıt kontrolü ve mali tablo etkisi
Gelir tablosunda 38.500 TL personel gideri oluşur. Bilançoda 23.500 TL çalışan borcu, 2.000 TL vergi ve 13.000 TL SGK borcu görünür; banka ödemesi henüz yapılmadıysa kasa/banka azalmaz.
- Borç toplamı ile alacak toplamını tablo üzerinde eşitleyin.
- Belge toplamını, banka/kasa/cari ekstre ve yardımcı hesapla karşılaştırın.
- İşlemin gelir tablosu, bilanço ve varsa KDV/bordro beyanına etkisini ayrı yazın.
Varyasyon soruları ve cevapları
- Net ücret bankadan ödendiğinde?
Cevap: 335 Personele Borçlar 23.500 TL borç, 102 Bankalar 23.500 TL alacak çalışır.
- Prim veya ikramiye eklenirse?
Cevap: Brüt ücret ve ilgili işveren payları yeniden hesaplanır; kümülatif matrah, SGK matrahı ve tahakkuk hesapları yeni bordroya göre değiştirilir.
Bu örneği gerçek dosyaya uyarlarken
İstisna, tevkifat, yabancı para, vade farkı, dönem sonu değerleme veya şirket türüne bağlı özel durum varsa aşağıdaki tutarları doğrudan kopyalamayın. Önce işlemin belgesini ve hukuki niteliğini belirleyin; sonra ilgili hesap kartı ve güncel mevzuatla karşılaştırın.