Peşin ödenmiş kira muhasebe kaydı
Gelecek aylara ait kiranın banka yoluyla peşin ödenmesi. Aşağıdaki vaka, sayısal verileri ve kayıt cevaplarıyla birlikte çözülmüştür.
Vaka dosyası
Bu örneği bir fiş olarak değil, belge, hesap ve mali tablo bağlantısı olarak okuyun.
- İşletme altı aylık kira için banka hesabından 90.000 TL peşin ödüyor.
- Kira dönemi altı ay; aylık gider 90.000 / 6 = 15.000 TL.
- Örnekte stopaj ve KDV ayrıca ele alınmıyor; gerçek sözleşmede bunlar kontrol edilir.
Sorular ve açıklamalı cevaplar
- Peşin ödeme gününde tamamı gider yazılır mı?
Cevap: Hayır. Gelecek aylara ait bölüm 180 Gelecek Aylara Ait Giderler hesabında izlenir.
- Aylık gider nasıl bulunur?
Cevap: 90.000 / 6 = 15.000 TL.
- Aylık aktarım kaydı nedir?
Cevap: 770 borç 15.000 TL, 180 alacak 15.000 TL.
Çözümlü yevmiye kayıtları
Peşin kira ödeme kaydı
Altı aylık dönemin tamamı geleceğe ait olduğu için 180 hesapta izlenir.
| Hesap | Borç | Alacak |
|---|---|---|
| 180 Gelecek Aylara Ait Giderler | 90.000 TL | |
| 102 Bankalar | 90.000 TL |
Hesap seçiminin gerekçesi
- 180 hesabı henüz tüketilmemiş, gelecek aylara ait ekonomik faydayı taşır.
- 770 hesabı yalnızca cari aya isabet eden 15.000 TL gideri gösterir.
- Sözleşme dönemi ile ödeme tarihini ayırmak dönemsellik kontrolünün temelidir.
Kayıt kontrolü ve mali tablo etkisi
Ödeme gününde gelir tablosu değişmez; bilançoda 180 hesabı 90.000 TL artar ve banka aynı tutarda azalır.
- Borç toplamı ile alacak toplamını tablo üzerinde eşitleyin.
- Belge toplamını, banka/kasa/cari ekstre ve yardımcı hesapla karşılaştırın.
- İşlemin gelir tablosu, bilanço ve varsa KDV/bordro beyanına etkisini ayrı yazın.
Varyasyon soruları ve cevapları
- Kira süresi 3 ay olsaydı aylık pay nedir?
Cevap: 90.000 / 3 = 30.000 TL; her ay bu tutar 180 hesaptan gider hesabına aktarılır.
- Kira sözleşmesi gelecek yıla taşıyorsa?
Cevap: Dönem sonu itibarıyla kullanılmamış aylar 180 hesapta bırakılır; cari döneme ait olmayan tutar giderleştirilmez.
Bu örneği gerçek dosyaya uyarlarken
İstisna, tevkifat, yabancı para, vade farkı, dönem sonu değerleme veya şirket türüne bağlı özel durum varsa aşağıdaki tutarları doğrudan kopyalamayın. Önce işlemin belgesini ve hukuki niteliğini belirleyin; sonra ilgili hesap kartı ve güncel mevzuatla karşılaştırın.