379 Diğer Borç ve Gider Karşılıkları

379 Diğer Borç ve Gider Karşılıkları hesabı, 37 Borç ve Gider Karşılıkları grubu içinde yer alır. pasif (kaynak) niteliğindeki bu hesapta ilgili işlemler belgeye ve dönemsellik ilkesine göre izlenir. Alacak bakiyesi verir. Bilançonun pasif tarafında yer alır.

Bu hesap, tekdüzen hesap planının 3 Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar sınıfında ve 37 Borç ve Gider Karşılıkları grubunda bulunur. Kaydın doğru yapılabilmesi için işlemin ekonomik özü, ilgili belge, tahakkuk tarihi ve seçilen karşı hesap birlikte değerlendirilmelidir.

• Diğer Borç ve Gider Karşılıkları kapsamındaki borç veya kaynak doğduğunda 379 hesabı alacaklandırılır; karşılığında ilgili varlık ya da gider hesabı borçlandırılır.
• Yükümlülük ödendiğinde veya ortadan kalktığında 379 hesabı borçlandırılır; ödeme hesabı olarak 100 Kasa veya 102 Bankalar alacaklandırılabilir.

Karşı hesap, işlemin ödeme şekline ve niteliğine göre değişir. Nakit işlemlerde 100 Kasa, banka hareketlerinde 102 Bankalar, vadeli ticari işlemlerde 120 Alıcılar veya 320 Satıcılar sık görülür; ancak kayıt yalnızca belge ve olayın gerçek içeriğine göre kurulmalıdır.

Senaryo 1: hesabın artması

İşletme, Diğer Borç ve Gider Karşılıkları hesabını etkileyen 25.000 TL tutarlı bir işlem yapıyor. Önce faturayı veya sözleşmeyi inceleyin; işlemin ekonomik özü bu hesabın kapsamındaysa hesap azalır. Karşı hesap, ödeme nakit mi, banka yoluyla mı, yoksa vadeli mi yapıldı sorusuna göre seçilir. Açıklama satırına işlem tarihi, belge numarası ve yardımcı hesap bilgisi yazılır.

Senaryo 2: hesabın azalması veya kapanması

Aynı hesabın 8.000 TL'lik kısmı tahsil ediliyor, ödeniyor, devrediliyor veya dönem sonunda aktarılıyor olsun. Bu kez 379 Diğer Borç ve Gider Karşılıkları hesabının artar yönü incelenir. Kapanış kaydı yapılacaksa karşı hesabın gerçekten ilgili dönem sonucuna ya da yeni sınıflandırmaya ait olduğunu kontrol edin.

Bu hesap için yalnızca borç ve alacak yönünü bilmek yeterli değildir. Hesap kartını incelerken aşağıdaki örnekleri belgeyle eşleştirin:

• Diğer Borç ve Gider Karşılıkları hesabını doğuran işlemi belge, tarih ve karşı hesap bilgisiyle açıklayın.
• Hesap bakiyesi Alacak bakiyesi verir. olmalıdır; ters bakiye görülürse kayıt ve sınıflandırmayı yeniden inceleyin.

1. Bu işlem gerçekten Diğer Borç ve Gider Karşılıkları hesabının kapsamına giriyor mu?
2. Hesabın azalır veya artar yönünde çalışmasının ekonomik gerekçesi nedir?
3. Belge, yardımcı hesap ve ana hesap bakiyesi birbirini doğruluyor mu?
4. Dönem sonunda değerleme, karşılık, reeskont veya aktarım gerekiyor mu?

Önce belgeyi, sonra yardımcı hesap hareketini, ardından ana hesap bakiyesini okuyun. Son adımda bu bakiyenin bilanço veya gelir tablosunda hangi satıra gittiğini açıklayın. Böylece hesap kodu ezberlenmiş bir numara olmaktan çıkar, işlemin izlenebilir bir parçası haline gelir.

• Hesap adı benziyor diye aynı işlemi kardeş hesaba taşımak; ekonomik öz ve hesap planı açıklaması birlikte okunmalıdır.
• 25.000 TL'lik örnek tutarı gerçek parametre sanmak; tutar yalnızca kayıt yönünü göstermek içindir.
• Belge, yardımcı hesap, mizan ve banka/kasa hareketini birbirinden kopuk kontrol etmek.

• Hesap kodu ile işlemin niteliğinin ve borç ve gider karşılıkları kapsamının uyumunu kontrol edin.
• Borç ve alacak toplamlarının eşit olduğunu, karşı hesabın doğru seçildiğini doğrulayın.
• Alacak bakiyesi verir. Ters bakiye varsa kayıt tarihi, mahsup ve sınıflandırma hatalarını inceleyin.
• Dönem sonunda belge, yardımcı defter ve ana hesap bakiyesini mutabık hale getirin.